Creativiteit maakt creatiever
We herkennen het allemaal, als de tijdsdruk hoog wordt in ons leven schrappen we als eerste hobby’s of andere vrijetijdsbestedingen uit de agenda. Het werk gaat voor toch? Toch loont het de moeite om regelmatig bezig te zijn met je creatieve hobby, want uit onderzoek blijkt dat het je beter maakt in je werk. Of in ieder geval creatiever en wie wil dat nou niet? Creatiever in probleemoplossend vermogen, creatiever in nieuwe inzichten, creatiever in tijdsplanning enz.
We zijn creatief in ons werk wanneer de omstandigheden in ons brein precies goed zijn. Wanneer we toegang hebben tot ons intellect, kennis en ervaring, staat ons brein open voor nieuwe ideeën. We worden beter in probleemoplossingen vinden en kunnen ons beter inleven in nieuwe situaties.
Maar het is niet genoeg om ergens bewust over na te denken om toegang te krijgen tot creativiteit. Sterker nog, bewust proberen een creatief idee of oplossing te bedenken heeft vaak een averechts effect. Om creatieve processen te begrijpen moeten we begrijpen hoe de hersenen werken. Wanneer de zg. denkhoed, de neo cortex (het rationele gebied) en het limbisch systeem (waar de emoties vandaan komen) samenwerken ontstaat creativiteit.
Je herkent vast wel dat moment dat je gedachteloos ergens mee bezig bent en de oplossing voor je probleem als een donderslag bij heldere hemel binnenkomt. Dat is het moment waarop gedachten en emoties samenwerken. Dan kunnen we bewust langdurige en emotionele herinneringen aanboren, met als gevolg het bedenken van ideeën of inzichten voor problemen of taken. Uiteindelijk bestaat ons denken voor het grootste deel uit herinneringen aan ervaringen en het combineren ervan.
Simpel gezegd, we moeten in de juiste emotionele toestand zijn om creatief te zijn. Het functioneren van de hersenen beïnvloedt de creativiteit en hoe we ons voelen beïnvloedt het functioneren van de hersenen.
Uit een Amerikaans wetenschappelijk onderzoek onder negendertig deelnemers bleek dat vijfenveertig minuten creatief bezig zijn het geloof in zelfeffectiviteit onder de deelnemers aanzienlijk verbeterde. Het onderzoek werd gedaan met negendertig deelnemers in de leeftijd tussen achttien en negenenvijftig jaar oud in een kunsttherapiestudio. De deelnemers mochten alles doen wat ze zelf wilden met klei, stiften en collagemateriaal om te creëren wat ze zelf wilden. Dit onder begeleiding van een beeldend therapeut die hen kon helpen als de behoefte ernaar was. Vooraf en na de sessie werd bij de deelnemers een korte vragenlijst afgenomen van 10 vragen om de zelfeffectiviteit te meten. Het bevatte uitspraken als: “Ik ben ervan overtuigd dat ik efficiënt kan omgaan met onverwachte gebeurtenissen” en “Ik kan de meeste problemen oplossen als ik erin investeer”, en elke uitspraak kon worden beantwoord met vier antwoorden, variërend van ‘oneens’ naar ‘zeer mee eens’.
Uit het onderzoek kwam naar voren dat drieënzeventig procent van de deelnemers aanzienlijke verbeteringen vertoonden ten aanzien van hun geloof in eigen kunnen, nadat ze de kunst hadden gemaakt. Daarnaast zorgde de kunstsessie een verbetering van positief gevoel en vermindering van negatief gevoel, wat zoals gezegd zorgt voor een brede open blik en de poort voor nieuwe ideeën open zet.
Een ander effect wat uit het onderzoek kwam was dat door het beoefenen van kunst, het hormoon cortisol ─ een hormoon wat in verband staat met stress ─ aanzienlijk werd verlaagd. Kortom, regelmatig een uurtje bezig zijn met je favoriete (creatieve) hobby zorgt voor veel positieve effecten zoals minder stress en (daardoor) meer creativiteit.
Een goede reden dus om je gitaar weer eens uit het stof te halen of je Bob Ross verf, kwasten en doek, en een half uurtje of uurtje los te gaan. Het maakt niet uit wat het voor hobby is, zolang het maar een creatief proces is waar je intensief mee bezig bent. Je zal merken dat het wonderen doet en je werk uiteindelijk minder tijd en moeite zal gaan kosten en effectiever wordt.
Uiteraard zijn goed slapen, gezond eten en voldoende beweging ook belangrijk voor het optimaal functioneren van het brein, maar om je creatieve kant aan te boren, is het aan te raden om ook een aantal echte veranderingen aan te brengen in wat je doet en hoe je het doet op werk.
Hieronder een aantal praktische tips om je te helpen om je aangeboren creativiteit, die iedereen bezit, beter aan te kunnen spreken:
- Probeer je sociale media en mailactiviteit te beperken. Veel op je telefoon of andere beeldschermen bezig zijn met geestdodende mails of apps checken, is killing voor je creativiteit. Vier uur series bingen op Netflix is af en toe heerlijk om te doen maar ook geen aanbeveling om je creativiteit te bevorderen.
- Doe regelmatig meditatieoefeningen. Het is wetenschappelijk bewezen dat door regelmatige meditatie je creativiteit met sprongen vooruitgaat.
- Doe aan zelfcompassie. Met andere woorden accepteer dat je niet volmaakt bent en fouten maakt, net als ieder ander mens. Fouten maken zijn bovendien goed voor je ontwikkeling.
- Houdt een boekje of schriftje bij waarin je dagelijks opschrijft wat er allemaal goed gaat en waar je gelukkig van wordt op je werk of in je leven. Positieve emoties zorgen voor een open waarneming en groter probleemoplossend vermogen en daardoor meer creativiteit.
Alles draait erom het brein in de juiste omstandigheden te brengen om optimaal te kunnen presteren. Misschien een idee voor werkgevers die veel met innoveren bezig zijn, een hobbylokaal met klei, verf, knip en plak materiaal, of een muzieklokaal met verschillende instrumenten. Het klinkt misschien een beetje lachwekkend maar als het werkt, waarom niet?
Bronnen: Kaimel & Ray – Free art making in an art therapy open studio: Change in affect and self-efficacy
Annie McKee – How to free your innate creativity
Victor Lamme – De vrije wil bestaat niet